Trump sonrası Türkiye-ABD ilişkilerini neler bekliyor?

ABD'de halk seçimini yaptı, Donald Trump'ı ülkenin 45. başkanı olarak Beyaz Saray'a gönderdi. Dünya liderleri birer birer tebrik mesajları yayınlıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "ABD'de yeni bir dönem başlıyor. Amerikan halkına ve tüm dünyaya hayırlı olmasını temenni ediyorum. Şahsım ve milletim adına başarılarla dolu bir gelecek temenni ediyorum" dedi.

Başbakan Binali Yıldırım da "ABD seçimleri gerçekleşti. Trump 45. başkan olarak seçildi. Trump'ı tebrik ediyor başarılar diliyoruz. Uzun bir geçmişe dayanan ABD ve Türkiye stratejik ortaklığı Türkiye'nin hassasiyetini bilerek hareket eder. Bu da yeni başkana yeni bir yol çizer. FETÖ'nün elebaşı FETO derhal bize iadesi edilmesi gerekir." mesajını gönderdi.

Ankara-Washington hattında Suriye, Musul, PKK/PYD'ye destek ve FETO'nun iadesi olmak üzere bir kaç başlıkta gerilim yaşanıyor. Seçim atmosferindeki Washington'un ve 'Topal Ördek' Obama'nın bu kritik başlıklarda tatmin edici çözümler üretmesi mümkün olmadı. Şimdi gözler Beyaz Saray'ın yeni ev sahibinde. Peki ama çiçeği burnunda Başkan Donald Trump'ın, Türkiye için hayati öneme haiz bu konulardaki açıklamaları ve yaklaşımı nasıl?

Seçim kampanyasında genel olarak dış politikaya fazla değinmeyen Trump, sandığa yaklaşıldığı dönemde New York Times gazetesine konuştu ve Ortadoğu, Suriye, Kürtler ve Rusya'ya dair düşüncelerinin ipuçlarını verdi.
 

LİBYA'YA MÜDAHALEYİ ELEŞTİRDİ

Donald Trump, izolasyoncu dış politika anlayışına paralel olarak, Ortadoğu'da rejim değişikliği için gerçekleştirilen askeri müdahaleleri de, bu değişikliklere kaynak aktarımını da eleştiriyor.

Yeni muhafazakârlarla (Neo-con'lar) bu açından ayrışan, Cumhuriyetçi George W. Bush iktidarı döneminde gerçekleştirilen Irak Savaşı'nı eleştiren Trump, Clinton'ı da, ABD Dışişleri Bakanı olduğu dönemdeki Libya müdahalesi nedeniyle defalarca eleştirdi.

DAEŞ İÇİN MOSKOVA İLE ÇALIŞMAK İSTİYOR

Trump, DAEŞ'le savaşı sürdürmekle birlikte Suriye krizini de Rusya ile görüşerek çözmek istediği izlenimi veriyor.

BBC Türkçe'ye konuşan Oklahoma Üniversitesi Ortadoğu Çalışmaları Müdürü Prof. Dr. Joshua Landis, bu konuda Trump ile Türkiye hükümetinin hedeflerinin çeliştiğini belirtiyor: "Donald Trump, IŞİD'i yenmek için Rusya'yla çalışmak istiyor, bu da dolaylı olarak Esad'la çalışmak istediği anlamına geliyor.

ERDOĞAN GÜÇLÜ LİDER

"Trump, Ortadoğu'daki savaşlarla Amerika'nın değil Ortadoğu güçlerinin kendilerinin baş etmesi gerektiğini düşünüyor. O, güçlü liderlerin bugünkü Ortadoğu'ya çözüm olduğunu söylüyor. Bu, Türkiye için iyi bir şey olarak görülebilir. Çünkü tabii ki Erdoğan güçlü bir lider.

Trump'ın başkanlığında ABD ve Türkiye'nin, Esed iktidarının sürmesi konusunda anlaşması olası mı? sorusuna ise Landis, "olasılık dışı değil ama çok zor" olduğunu söylüyor:

"Erdoğan eğer Ruslar ve Trump'la anlaşma yapacaksa bu, onun için iyi olacaktır. Esed de Suriye'de bağımsız bir Kürdistan istemiyor. Eğer Erdoğan, Esed'in Kürt bölgesi dahil tüm ülkedeki egemenliğini kabul ederse tabi ki Türkiye, Trump çözümünü kucaklayabilir.

Bu ise büyük oranda Rusya'nın çözümü olacak. Ama bu durumda Türkiye'nin Suriyeli isyancıları terk etmesi gerekecek. Türkiye için bunu yapmak zor olacaktır."

NE YARDAN NE SERDEN VAZGEÇİYOR

Trump, Temmuz ayında New York Times'ta yayımlanan röportajında "Ben Kürtlerin büyük hayranıyım" demiş, soruyu soran gazetecinin "Ama Erdoğan değil, bu durumla nasıl baş edeceksiniz" diye sorması üzerine şu cevabı vermişti:

"İdeali, onların hepsini bir araya getirmek olur. Ve bu bir olasılık olur. Ama ben Kürt güçlerin büyük bir hayranıyım. Aynı zamanda, Türkiye'yle potansiyel olarak çok başarılı bir ilişkimizin olabileceğini düşünüyorum. Ve ikisini bir şekilde bir araya toplamak gerçekten harika olacaktır."

GÜÇLÜ LİDERLERE İNANIYOR

Genel olarak Batı'dan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yönelik yöneltilen eleştirilerle ilgili olarak da Joshua Landis, "Trump'ın demokrasinin desteklenmesiyle ilgisi yok, o istikrara bakıyor. Ve o, güçlü liderlere inanıyor" görüşünü paylaştı.

TÜRKİYE'DE VAR DA BİZ DE YOK MU?

Trump, röportajında, Erdoğan'a yönelik, 15 Temmuz darbe girişimi sonrası yürütülen tasfiyelerle ilgili eleştirilerin hatırlatılması üzerine, "Bizim ülkemizin de birçok yurttaşlık hakkı sorunu var" cevabını vermişti.

Asıl olarak ABD içindeki yurttaşlık hakkı sorunlarına odaklanmayı savunan Trump röportajda, 15 Temmuz gecesi sokağa çıkan insanlara hayranlığını da dile getirmişti.

O DA FETO TOPUNU YARGIYA ATACAK

Türkiye ile ABD arasında son dönemki gerilimin önemli başlıklarından biri de, ABD'nin 15 Temmuz darbe girişimiyle ilişkisi iddiası ve Fethullah Gülen'in iadesi konusu..

Trump, iade konusunda herhangi bir açıklamada bulunmadı. Ancak uzmanlar, Gülen'in olası iadesi konusunda 'bunun yargının işi olduğu' söyleminin öne çıkacağını söylüyor.

AYRIMCI SÖYLEM VE POLİTİKALARI TEPKİ ÇEKEBİLİR

Doğrudan Türk-Amerikan ilişkileriyle ilgili olmasa da Trump'ın bazı politikalarının Türkiye'de tepkiyle karşılanması ve iç siyasetin konusu olmasının mümkün olabileceği belirtiliyor. Trump'ın ABD'deki Müslümanlara yönelik olası ayrımcı politikalarının Türkiye'nin tepkisini çekebileceği belirtiliyor.

Bu arada Trump'ın Müslümanlara yönelik seçim zamanında savunduğu politikaları hayata geçirmeyebileceği, bunların seçim zamanındaki popülist söylemle ilgili olduğu yorumları da yapılıyor.

TÜRKİYE İLE MÜTTEFİK OLMAK ÖNEMLİ

Olası çelişkilere rağmen uzmanlar, ABD'nin bölgedeki çıkarları nedeniyle Türkiye'yle müttefikliğine önem vereceği düşünülüyor.

Landis de, "Geniş anlamda olarak ABD politikasına bakarsak bu şudur: Türkiye'yi bir müttefik olarak tutmak ABD çıkarlarına uygundur. Türkiye temelde stratejik olarak çok önemli bir ülke" diye konuşuyor.

Trump döneminde Türk-Amerikan ilişkilerinin nereye gideceğini zaman gösterecek.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.